Carcassonne (Occitanië): middeleeuwse vestingstad in Zuid-Frankrijk – alle bezienswaardigheden, info & tips

Waar staat Carcassonne om bekend?

Cité de Carcassonne is de absolute trekpleister van Carcassonne. De stad in Occitanië (voormalige regio Languedoc-Roussillon) wordt beschouwd als de grootste, compleet ommuurde vesting van Europa en behoort tot de best bewaarde middeleeuwse vestingen ter wereld. Het is dan ook niet gek, dat Cité de Carcassonne – na Parijs en Le Mont Saint Michel – behoort tot de meest bezochte attracties van het land.

Luchtfoto Carcassonne

Verder wordt het als een uitstekend voorbeeld gezien van hoe een Europese vestingstad er in de middeleeuwen uitzag. Met zijn dubbele stadsmuren, tientallen torens, een kasteel, gotische basiliek en wirwar van geplaveide straatjes is de Cité net een openluchtmuseum. De bezienswaardigheden buiten de vesting zijn minder bekend, al is het zeker de moeite waard om even door de benedenstad te struinen.

Daarnaast kennen veel mensen Carcassonne van naam dankzij het gelijknamige bordspel, waarbij spelers om de beurt tegels leggen om steden, wegen, kloosters en weiden te bouwen. Het bordspel Carcassonne werd voor het eerst uitgebracht in het jaar 2000 door de Duitse uitgever Hans im Glück, en groeide uit tot een internationaal succes dat inmiddels in tientallen talen is verschenen en vele uitbreidingen kent.

Geschiedenis van Carcassonne

Carcassonne kent een zeer lange geschiedenis. Al vóór de komst van de Romeinen bevond zich op de heuvel bij de rivier de Aude een Gallisch oppidum (versterkte nederzetting). De Romeinen namen deze strategische plek rond de 1e eeuw v.Chr. over en versterkten het tot een vestingstad. Dankzij de ligging bood Carcassonne volop mogelijkheden voor handel én verdediging.

Porte Narbonnaise, de hoofdtoegang

In de middeleeuwen groeide de stad dan ook uit tot een machtig bolwerk met dubbele muren en tientallen torens. Aan de voet van de vesting ontstond de Ville Basse, de zogenoemde ‘benedenstad’. Hier buiten de militaire muren speelde het dagelijks leven van de inwoners zich af, werd er handel gedreven en werden er ambachten uitgeoefend. Het bleef Carcassonne echter niet voor de wind gaan.

De militaire macht begon af te nemen rond de 17e eeuw, toen de Franse grens opschoof richting het zuiden. Hierdoor kwam Carcassonne, dat fungeerde als grensvesting, middenin Frans gebied te liggen en verloor het haar defensieve rol. Ook de komst van krachtige kanonnen deed afbreuk aan Carcassonne als verdedigingswerk. De middeleeuwse muren waren simpelweg niet opgewassen tegen geweld van dit kaliber.

Brug tussen de Cité en de benedenstad

In de 19e eeuw dreigde de Cité te worden gesloopt, maar na hevige protesten werd gekozen voor renovatie. In 1853 kreeg de jonge architect Eugène Viollet-le-Duc, bekend van restauraties aan onder meer de kathedraal van Chartres en de Notre-Dame in Parijs, de leiding. Deze restauratie, die ruim 60 jaar duurde, maakte Carcassonne tot een van de best bewaarde vestingsteden van Europa.

Waar de bovenstad je terugvoert naar de middeleeuwen, heeft de benedenstad een heel ander karakter. Hier vind je brede straten, pleinen en terrassen die een levendige, moderne tegenhanger vormen van de historische vesting. Hoewel de lager gelegen stad veelal met ‘Ville Basse’ wordt aangeduid (letterlijk vertaald: benedenstad), is Bastide Saint-Louis de officiële naam van de wijk.

Wat is er te doen in Carcassonne (& omgeving)?

De middeleeuwse vesting is het absolute hoogtepunt van Carcassonne, al heeft de benedenstad ook enkele interessante bezienswaardigheden te bieden. Daarnaast is het goed om te weten dat Carcassonne midden in de Languedoc ligt, een van de grootste en oudste wijngebieden van Frankrijk. Hier worden wijnen uit appellations als Cabardès, Minervois en Malepère geproduceerd.

Wijngaard in Carcassonne

Naast heuvels met wijnranken wordt de omgeving gekenmerkt door kleine dorpjes en kastelen en op zo’n 5 kilometer van Carcassonne is Lac de la Cavayère te vinden; een groot meer, waar je kunt wandelen, zwemmen en kajakken. Vanuit Carcassonne kun je ook verschillende dagtochten ondernemen, bijvoorbeeld naar de Pyreneeën (op 1,5 uur rijden) en de Gorges de Galamus: een spectaculaire kloof met een tegen de rotsen gebouwd klooster.

Tip: via GetYourGuide kun je tal van activiteiten en excursies boeken, waaronder stadswandelingen, fietstours en wijnproeverijen.

Cité de Carcassonne

De bovenstad, Cité de Carcassonne, geldt als dé bezienswaardigheid van Carcassonne. Het bevindt zich op een heuvel boven de rivier de Aude en ligt op zo’n 150 meter boven zeeniveau. Hiermee steekt de Cité zo’n 40 tot 50 meter boven de benedenstad uit, waardoor je vanaf de muren prachtig uit kunt kijken op de Ville Basse, de rivier en de vlakte van de Aude.

De charmante Cité

In de Cité bevindt zich een verzameling van muren, torens en poorten. Ook vind je er tal van kronkelende steegjes met kleine winkeltjes, ateliers en restaurantjes. Het gezellige Place Marcou vol terrasjes en cafés geldt als het hart van de middeleeuwse stad en ligt op zo’n 100 meter afstand van het 13e-eeuwse Porte Narbonnaise: de grootste en meest gebruikte poort. Deze poort ligt aan de oostzijde van de Cité en beschikt over twee hoge torens en een ophaalbrug.

Een andere poort die veel gebruikt wordt is de Porte de l’Aude aan de westzijde van de Cité. Daarnaast heb je nog de Porte Saint-Nazaire aan de zuidzijde en de Porte de Rodez aan de noordzijde.

Chateau Comtal met Basilique Saint-Nazaire

Verder telt de Cité maar liefst 52 torens en twee ringmuren. De binnenste muur bevat nog delen uit de tijd van de Romeinen. De buitenste muur werd in de 13e eeuw aan de Cité toegevoegd.

Les Remparts de Carcassonne

Les remparts de Carcassonne is de aanduiding voor de dubbele stadsmuren van Carcassonne. Naar de binnenste stadsmuur wordt verwezen met de term ‘enceinte interieure’ en naar de buitenste met ‘enceinte extérieure’. De ruimte tussen de muren staat bekend als ‘les lices’ en werd vroeger door soldaten gebruikt om zich te verplaatsen en ook werden er markten en toernooien gehouden.

Les Lices

Tegenwoordig maken de lices deel uit van de openbare ruimte, dus je kunt er gratis rondwandelen. Verspreid over de Cité zijn diverse doorgangen te vinden, bijvoorbeeld bij Porte Narbonnaise en Porte d’Aude.

Ook is het mogelijk om langs de buitenste ringmuur te wandelen. Rondom de Cité bevindt zich een 2,5 km lang voetpad, dat geheel om de vesting heen loopt. Houd er wel rekening mee dat het pad aan de westzijde wat trappetjes heeft. De meeste bezoekers doen zo’n 30 à 40 minuten over het rondje en beginnen en eindigen bij Porte Narbonnaise.

Pont Vieux

Wie van een extra mooi uitzicht wil genieten, kan bij Porte d’Aude naar beneden toe lopen naar de Pont Vieux. Vanaf deze 14e-eeuwse brug, die de Cité verbindt met de Ville Basse, kun je prachtige foto’s van de vesting maken.

Chateau Comtal

Een bezoek aan Cité de Carcassonne is niet compleet zonder het Chateau Comtal te verkennen. Dit kasteel werd in de 12e eeuw gebouwd in opdracht van de graven van Carcassonne en fungeerde eeuwenlang als residentie en verdedigingsbolwerk. Kenmerkend voor het chateau zijn de vierkante vorm en de negen torens, waaronder de Pinte-toren. Deze toren heeft een Visigotische oorsprong en wordt beschouwd als de hoogste toren van de gehele Cité.

Château Comtal

In het kasteel bevindt zich een museum over de geschiedenis van de stad, dat tegen betaling bezocht kan worden. Tickets kunnen vooraf gekocht worden via de officiële website van Remparts Carcassonne. Je kunt hier kiezen voor een self guided tour (audioguide optioneel), maar ook voor een begeleide tour.

Toegang tot (een deel van) de kasteelmuren is bij de ticketprijs inbegrepen. Het Chateau Comtal is tegenwoordig te bereiken via een stenen brug. In de middeleeuwen had het kasteel een houten ophaalbrug, maar deze werd vervangen tijdens de restauratiewerkzaamheden in de 19e eeuw.

De 52 torens

Carcassonne behoorde in de middeleeuwen tot de sterkst beveiligde vestingsteden van Europa, mede door de 52 torens. De meeste torens fungeerden als uitkijk- en verdedigingspost en waren zo geplaatst, dat soldaten elkaar vanuit verschillende hoeken konden ondersteunen. Naast schietgaten waren sommige torens ook uitgerust met zogenoemde ‘machicoulis’: openingen in de vloer waar kokend water, brandend pek en stenen in gegooid kon worden om aanvallers mee te bestoken.

Tour de Saint-Nazaire

De minder strategisch gelegen torens hadden vaak een beperkter arsenaal en waren kleiner van stuk. Daarentegen waren ook een aantal torens cruciaal voor de verdediging van Carcassonne, waaronder de:

• Tour de la Pinte: de hoogste (wacht)toren van de Cité
• Tour Narbonnaise: de toegangstoren aan de oostkant
• Tour du Trésau: verdedigde de toegang tot de Porte Narbonnaise
• Tour de Saint-Nazaire: beschermde de Saint-Nazaire Basilica
• Tour de l’Inquisition: maakte deel uit van de gevangenissen tijdens de inquisitie

Enkele torens zijn opengesteld voor publiek, waaronder een aantal torens van het Château Comtal (incl. de Tour de la Pinte). Daarnaast kan er via lices naar de Tour de Saint-Nazaire en Tour du Tréseau gewandeld worden.

Basilique Saint-Nazaire et Saint-Celse

De Basiliek van St. Nazaire en St. Celsus is een imposante rooms-katholieke basiliek in de Cité de Carcassonne en behoort tot de belangrijkste religieuze gebouwen in Zuid-Frankrijk. De basiliek staat beter bekend als Église Saint-Nazaire en werd tussen de 11e en 14e eeuw gebouwd op het hoogste punt van de Cité.

Dankzij Carcassonne’s ligging aan een aftakking van een pelgrimsroute naar Santiago de Compostela, ontwikkelde de basiliek zich tot een betekenisvolle halte- en gebedsplaats voor pelgrims. In 1898 kende paus Leo XIII de kerk de eretitel ‘basilica minor’ toe, als erkenning van haar spirituele betekenis en haar kunsthistorische en culturele waarde.

Église Saint-Nazaire

Bijzonder zijn de mix van Romaanse en Gotische elementen, de kleurrijke glas-in-loodramen uit de 13e en 14e eeuw en de vele sculpturen van Bijbelse figuren. De toegang tot de Basiliek van St. Nazaire en St. Celsus is gratis. Houd er wel rekening mee dat de openingstijden op zondag beperkt zijn.

Le Grand Puits

Te midden van de smalle straatjes van de Cité kom je ook Le Grand Puits tegen, een indrukwekkende waterput die al sinds de middeleeuwen in gebruik is. Met een diepte van 40+ meter speelde deze put eeuwenlang een cruciale rol in de watervoorziening van de vestingstad. Tegenwoordig vormt het een fotogeniek en historisch herkenningspunt voor bezoekers die door de bovenstad slenteren.

Le Grand Puits

Théâtre Jean-Deschamps

Het Théâtre Jean-Deschamps is een openluchttheater en ligt in de voormalige kloostertuin, naast de Basiliek van St. Nazaire. Het theater werd aan het begin van de 20e eeuw gebouwd en biedt plaats aan zo’n 5.000 toeschouwers. Dankzij de unieke ligging binnen de vestingmuren en het uitzicht op de middeleeuwse torens behoort het tot de meest indrukwekkende openluchttheaters van Frankrijk.

Théâtre Jean-Deschamps

Met name tijdens het Festival de Carcassonne komt het theater tot leven, dat jaarlijks wordt gehouden in de maand juli. Gedurende het festival vinden er zo’n 100 muziek-, toneel- en dansvoorstellingen plaats in de stad, waarvan een deel in het Théâtre Jean-Deschamps wordt gehouden. Tickets kunnen online, bij officiële verkooppunten en op de locatie zelf gekocht worden.

Wie buiten het festivalseizoen komt, kan het theater enkel van buiten bewonderen. De beste plek om dit te doen is vanaf de binnenplaats bij de Basiliek van St. Nazaire.

Musea in Carcassonne

Cultuurliefhebbers kunnen hun hart ophalen in Carcassonne. Verspreid over de stad bevinden zich tal van interessante musea, waaronder het:

• Musée des Beaux-Arts: kunstmuseum met rijke collectie schilderkunst uit de 17e t/m 19e eeuw met werken van o.a. Chardin, Rigaud en Courbet.
• Musée de l’École: museum in een oud schoolgebouw over de geschiedenis van Frans onderwijs tussen 1880 en 1960.
• Musée de l’Inquisition: klein museum – gevestigd in een 17e eeuw gebouw – over middeleeuwse martelingen met een collectie martelwerktuigen.

Canal du Midi

De Cité is niet het enige UNESCO-erfgoed dat je kunt bezoeken in Carcassonne: ook het Canal du Midi stroomt langs de stad heen. Dit kanaal loopt van Toulouse naar de Middellandse Zee en heeft een lengte van zo’n 240 kilometer. Verspreid over de bijzondere waterweg bevinden zich tientallen sluizen, tal van pittoreske dorpjes en spectaculaire bouwwerken, waaronder de tunnel van Malpas of de beroemde 9 sluizen van Fonséranes in Béziers.

Sluissysteem op het Canal du Midi in Carcassonne

Het Canal du Midi stroomt niet door de Cité, maar door de moderne benedenstad. Het is niet per se het mooiste stuk van het kanaal, maar wel een geliefde plek om aan te meren. Het bus- en treinstation van Carcassonne ligt naast de jachthaven en de Cité is te voet in 20 minuten te bereiken. Verder vind je er leuke horecagelegenheden, wandel- en fietspaden en diverse aanbieders van boottochten.

Bastide Saint-Louis

Het moderne karakter van de benedenstad vormt een interessant contrast met de Cité en geeft een goede indruk van het alledaagse Franse stadsleven. De Bastide Saint-Louis, zoals de benedenstad officieel heet, werd in de 13e eeuw gesticht in opdracht van koning Lodewijk IX. Typerend voor deze en andere bastides is het rastervormige stratenplan met een centraal plein.

Place Carnot

Het centrale plein, Place Carnot, vormt het bruisende hart van de benedenstad en wordt omringd door winkels, cafés en restaurants. In het midden van het plein staat de Neptunus-fontein, die door zowel bewoners als bezoekers wordt gebruikt als ontmoetingspunt. Het Tourist Office van Carcassonne aan de Rue de Verdun ligt op 200 meter afstand. Ook in de Cité en bij Canal du Midi vind je tourist offices.

Enkele minuten lopen ten zuiden van Place Carnot bevindt zich de gotische Cathédrale Saint-Michel, oorspronkelijk gebouwd als fortkerk en later uitgebreid tot kathedraal. Ten noorden van het plein ligt de Église Saint-Vincent, dat ook een mooi voorbeeld van gotische bouwkunst vormt. De hoge klokkentoren van de kerk is tegen betaling te beklimmen en biedt een panoramisch uitzicht over de stad en de cité.

Beste reistijd

Carcassonne kan het best bezocht worden in de lente (april t/m juni) en de vroege herfst (september en oktober). In deze maanden is het weer zacht en zonnig en vermijd je de drukte van het hoogseizoen. De zomermaanden juli en augustus zijn warm en levendig, met temperaturen boven de 30 graden en veel evenementen, maar ook meer toeristen. Wie rust en lagere prijzen zoekt, kan Carcassonne ook in de winter bezoeken, al is de stad dan minder bruisend.

Reizen naar Carcassonne: hoe kom je er?

Carcassonne is vanuit Nederland op verschillende manieren te bereiken. De auto pakken is voor veel mensen de meest voor de hand liggende optie: de afstand over de weg bedraagt zo’n 1.200 kilometer. Dit komt neer op zo’n 12 tot 13 uur rijden.

Met de trein naar Carcassonne afreizen is ook een optie: vanaf Amsterdam brengt de Eurostar je in 3 uur en 18 minuten naar Parijs Gare du Nord. Tickets zijn via NS International te boeken vanaf €35 enkele reis en het is ook mogelijk om op Schiphol Airport of op Rotterdam-Centraal in te stappen. Vanaf hier reis je verder met de TGV richting Narbonne om daar over te stappen op de regionale trein naar Carcassonne.

Liever vliegen? Vanaf Schiphol vertrekken directe vluchten naar Toulouse, dat op ±1 uur rijden van Carcassonne ligt. Retourtickets zijn te boeken vanaf zo’n €150. In het verleden werd er vanaf Eindhoven op de luchthaven van Carcassonne gevlogen. Deze seizoensgebonden vluchten werden met name door budgetmaatschappijen uitgevoerd en waren een stuk voordeliger.

Gerelateerde bestemmingen

Opmerkingen? Aanvullingen?

Al onze teksten worden geschreven door échte vakantie-experts, die uitgebreid research doen en hun eigen ervaringen gebruiken. We doen ons best om de informatie op 27vakantiedagen.nl zo volledig, accuraat en actueel mogelijk te houden. Toch kan er een foutje ingeslopen zijn, of kan bepaalde informatie ingehaald zijn door de actualiteit. Mocht je fouten zien, tips en/of aanvullingen hebben: neem contact met ons op via ons contactformulier of mail naar info@27vakantiedagen.nl!